Khutbah Kahiji
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدًا كَثِيْرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيْهِ، كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَاهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ، أَمَّا بَعْدُ.
يَا أَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ.
اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ.
Kaum muslimin wal muslimat, jamaah shalat Idul Fitri anu mugia salamina dipikacinta ku Allah Subhanahu wa Ta’ala,
Enjing anu pinuh ku kaagungan ieu, dina dinten anu fitri, urang sadayana ngempel deui, ngahiji dina lantunan takbir anu ngageterkeun langit sareng manah. Urang muji ka Allah atas sagala nikmat anu teu aya watesna, utamina nikmat iman, Islam, sareng kasempatan kanggo deui ngarayakeun Idul Fitri saatos ngalaksanakeun ibadah Ramadhan anu pinuh ku berkah. Shalawat sareng salam mugia salamina dicurahkeun ka junjungan urang, Nabi Muhammad Shallallahu ‘alaihi wa sallam, kulawargana, sahabatna, sareng sadaya pengikutna anu satia dugi ka akhir zaman.
اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ.
Jamaah anu dimuliakeun ku Allah,
Idul Fitri teh lambang kameunangan. Kameunangan kana diri sorangan, kana hawa nafsu anu salami sasih pinuh ku urang dicobian dikendalikeun. Kameunangan kana ujian lapar sareng hanaang, anu ngemutkeun urang kana dulur-dulur urang anu kirang beruntung. Kameunangan ieu teh anugerah ti Allah, anu pantes ku urang disyukuran kalayan satulus hate. Nanging, kameunangan ieu sanes garis akhir, tapi mangrupikeun awal anu anyar. Awal kanggo ngarajut deui fitrah kasucian anu tos ku urang dibersihkeun, sareng kanggo nguatkeun ukhuwah Islamiyah anu janten kakuatan umat ieu.
Merajut Kembali Fitrah: Esensi Kameunangan Hakiki
Fitrah, sacara basa hartosna suci atanapi bersih. Dina kontéks agama, fitrah teh poténsi dasar kasaean anu ku Allah dipelak dina diri unggal manusa ti mimiti lahir. Sakumaha firman Allah dina Al-Qur’an:
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
“Maka hadapkanlah wajahmu dengan lurus kepada agama (Islam); (sesuai dengan) fitrah Allah yang telah menciptakan manusia menurut fitrah itu. Tidak ada perubahan pada ciptaan Allah. Itulah agama yang lurus, tetapi kebanyakan manusia tidak mengetahui.” (QS. Ar-Rum: 30)
Ramadhan hadir salaku madrasah ruhani, tempat urang ngabersihkeun diri tina kokotor dosa sareng hawa nafsu anu tiasa nutupan fitrah urang. Puasa, shalat wengi, sedekah, sareng tadarus Al-Qur’an mangrupikeun upaya-upaya kanggo ngembalikan fitrah urang kana kasucianna. Idul Fitri mangrupikeun moméntum kanggo ngarayakeun keberhasilan urang dina prosés pembersihan ieu.
Nanging, anu langkung penting nyaéta kumaha urang ngajaga fitrah ieu saatos Ramadhan berlalu. Kumaha urang ngaplikasikeun nilai-nilai kasucian, kajujuran, kanyaah, sareng kaadilan dina kahirupan sapopoé? Ngajaga lisan tina perkawis anu awon, ngahindarkeun ghibah sareng fitnah, bersikap jujur dina unggal transaksi, sareng ngedepankeun kaadilan dina unggal tindakan mangrupikeun manifestasi tina ngajaga fitrah. Istiqomah dina ibadah, sanaos alit, mangrupikeun konci kanggo miara cahaya fitrah ieu supados henteu redup deui.
Memperkuat Ukhuwah Islamiyah: Pilar Kakuatan Umat
Salian ti fitrah, Idul Fitri ogé janten panginget kana pentingna ukhuwah Islamiyah. Persaudaraan sasama Muslim mangrupikeun ikatan anu kuat pisan, anu diparentahkeun ku Allah sareng Rasul-Na. Allah Subhanahu wa Ta’ala berfirman:
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
“Sesungguhnya orang-orang mukmin itu bersaudara, maka damaikanlah antara kedua saudaramu (yang berselisih) dan bertakwalah kepada Allah agar kamu mendapat rahmat.” (QS. Al-Hujurat: 10)
Semangat silih hampura, silaturahmi, sareng berbagi kabagjaan anu ngawarnaan Idul Fitri mangrupikeun perwujudan nyata tina ukhuwah ieu. Urang silih kunjung, silih tukeur ucapan salamet, ngalupakan kasalahan anu kapungkur, sareng ngaraketkeun tali persaudaraan. Ieu mangrupikeun moméntum anu berharga pisan kanggo ngaleungitkeun sagala bentuk perselisihan sareng ngawangun deui jambatan persaudaraan anu mungkin sempat rengat.
Ukhuwah di Tengah Pesta Demokrasi: Ngajaga Persatuan Umat
Jamaah anu dirahmati Allah,
Taun 2025 ieu, di sababaraha daérah urang nuju ngalaksanakeun pesta démokrasi, nyaéta Pemilihan Kepala Daerah (Pilkada). Prosés penting dina nangtukeun arah pangwangunan daérah urang ka payun. Nanging, sering pisan, prosés démokrasi ieu diwarnaan ku perbedaan pilihan, bahkan perselisihan anu seukeut. Di dieu pentingna urang salaku umat Islam kanggo tetep ngajaga ukhuwah Islamiyah.
Perbedaan pilihan politik mangrupikeun hal anu wajar dina démokrasi. Nanging, perbedaan ieu ulah dugi ka ngarusak persaudaraan urang salaku sasama Muslim. Urang kedah émut yén ikatan kaimanan langkung kuat tibatan perbedaan pandangan politik. Sakumaha firman Allah dina surat Ali Imran:
وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا ۖ وَكُنْتُمْ عَلَىٰ شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
“Dan berpegang teguhlah kamu semuanya kepada tali (agama) Allah, dan janganlah kamu bercerai berai, dan ingatlah nikmat Allah kepadamu ketika kamu dahulu (masa jahiliah) bermusuhan, lalu Allah mempersatukan hatimu, maka dengan nikmat Allah kamu menjadi bersaudara; dan kamu telah berada di tepi jurang neraka, lalu Allah menyelamatkan kamu dari padanya. Demikianlah Allah menerangkan ayat-ayat-Nya kepadamu, supaya kamu mendapat petunjuk.” (QS. Ali Imran: 103)
Dina ngahadapi Pilkada, hayu urang kedepankeun akhlakul karimah. Hindarkeun perkawis anu kasar, fitnah, sareng ujaran kebencian. Hormati perbedaan pendapat, sareng fokus kana kumaha urang tiasa sasarengan ngawangun daérah urang janten langkung saé, saha waé pamimpin anu kapilih engké. Émut yén tujuan utama urang nyaéta milari ridha Allah, sanés ngan ukur meunangkeun kelompok tertentu.
Refleksi sareng Harepan di Taun 2025
Jamaah anu mulia,
Idul Fitri taun 1446 H ieu hadir di tengah dinamika kahirupan bermasyarakat sareng bernegara anu cukup kompléks. Hayu urang jadikeun moméntum ieu salaku refleksi anu jero. Naha urang tos leres-leres ngajaga fitrah urang? Naha ukhuwah Islamiyah di antara urang tos kajalin kalayan kuat? Kumaha urang tiasa berkontribusi positif dina ngajaga persatuan umat, utamina di tengah prosés démokrasi anu nuju lumangsung?
Urang miharep sareng ngadu’a mugia Allah nampi sadaya amal ibadah urang salami Ramadhan, ngahampura sadaya kasalahan sareng kakirangan urang, sareng masihan kakuatan ka urang kanggo teras janten pribadi anu langkung saé. Hayu urang sambut taun 2025 kalayan semangat anu anyar, kalayan tekad kanggo ngarajut deui fitrah urang, nguatkeun ukhuwah Islamiyah, sareng berkontribusi dina ngawangun masarakat anu adil, makmur, sareng berakhlak mulia.
Urang percaya yén tantangan bakal salamina aya. Nanging, kalayan iman anu kokoh, ukhuwah anu kuat, sareng semangat gotong royong, urang bakal tiasa ngahadapi sagala ujian sareng ngahontal kameunangan anu hakiki, kameunangan anu diridhai ku Allah Subhanahu wa Ta’ala.
اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ.
بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ.
Khutbah Kadua
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ حَمْدَ الشَّاكِرِيْنَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ الْأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، سَيِّدِنَا وَنَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ، أَمَّا بَعْدُ.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللهُ.
اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ، لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ، اللهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ.
Jamaah shalat Idul Fitri anu dirahmati Allah,
Hayu urang deui manjatkeun puji syukur ka hadirat Allah Subhanahu wa Ta’ala atas sagala limpahan rahmat sareng karunia-Na. Dina dinten anu mulia ieu, urang diémutan deui kana pentingna ngajaga persatuan sareng kasatuan umat Islam, sareng ngajauhan sagala bentuk perpecahan sareng permusuhan.
Urang ogé diémutan kanggo teras ningkatkeun kataqwaan ka Allah Subhanahu wa Ta’ala, boh dina ibadah boh dina muamalah. Idul Fitri sanés akhir tina ibadah, tapi mangrupikeun awal tina kahirupan anu langkung saé, anu diwarnaan ku kataatan sareng pengabdian ka Allah.
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ، إِنَّكَ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ مُجِيْبُ الدَّعَوَاتِ.
اَللّٰهُمَّ أَلِّفْ بَيْنَ قُلُوْبِنَا، وَأَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا، وَاهْدِنَا سُبُلَ السَّلَامِ، وَنَجِّنَا مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّوْرِ.
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ بَلْدَتَنَا هَذِهِ بَلْدَةً آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً، وَارْزُقْ أَهْلَهَا مِنَ الثَّمَرَاتِ، وَاجْنُبْنَا الْفِتَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُوْنَ، وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِيْنَ، وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ.
تَقَبَّلَ اللهُ مِنَّا وَمِنْكُمْ صِيَامَنَا وَصِيَامَكُمْ وَكُلَّ عَامٍ وَأَنْتُمْ بِخَيْرٍ.
وَالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ.




